Kappacity home
frnlen

stories

take some time to read, get inspired, open up to new ideas, let the magic work



share this story

verbindende communicatie


ik plan de kappaStories een tweetal weken op voorhand. Toen ik gisteren besefte dat het artikel voor vandaag betrekking had op geweldloze of verbindende communicatie, stond ik daar extra bij stil. Het thema behouden is mijn manier om na aanslagen als die van 22 maart te blijven bouwen aan de kappaCity-gemeenschap waar ik van droom. En dat is er één waar we elk onze verantwoordelijkheid opnemen voor de eigen gevoelens en behoeftes en die ook duidelijk en respectvol aan elkaar communiceren. Een wereld van verschil met blind geweld. En tegelijk een tool om onze gevoelens en behoeftes na de aanslagen te verwerken en te delen.

bondige herinnering of voorproefje : geweldloos communiceren

ik geloof dat we zonder al te veel moeite een stukje van onze wereld kunnen verbeteren als we een aantal technieken beter kennen en beheersen. De verbindende of geweldloze manier van communiceren die Marshall Rosenberg uitwerkte is er één van. Ik zet in dit verband een aantal dingen op een rijtje, als bondige herinnering of als voorproefje voor wie de smaak nog niet te pakken heeft. En dan is het kwestie om te oefenen en te blijven oefenen.

al vind ik de theorie ondertussen zelf heel vanzelfsprekend, toch gaat het er in het dagelijks leven nog anders aan toe. Als coach en als trainer ga ik al veel beter om met mijn voornemen om de techniek zo veel mogelijk te gebruiken, als mama, partner, dochter, zus of vriendin durf ik het al wat sneller te vergeten als stress of vermoeidheid om het hoekje komen kijken. Maar ik heb ten minste al geleerd om geweldloos met mezelf om te gaan en dus niet meteen een te hard oordeel te vellen. Me "herpakken" is immers altijd mogelijk, begrijpen wat ik daarvoor nodig heb is meer dan nuttig en zeker en vast veel nuttiger dan gewoon boos zijn op mezelf en opgeven.

2 dieren, 4 stappen

ik illustreer deze story bewust met een foto van een giraf. Dat dier staat in de NonViolent Communication (ook met de letters « NVC » afgekort) symbool voor het geweldloos luisteren en spreken, de open dialoog waarin duidelijk kan gezegd worden welk gevoelen er speelt en wat nodig is om de eigen behoefte te voldoen. De jakhals daarentegen staat symbool voor het dier dat elk woord vergezelt van een interpretatie en elke opmerking aanvoelt als een oordeel.

geweldloze communicatie is een dans in vier tijden:

  • de situatie waarnemen en die waarneming beschrijven (zonder te oordelen)
  • de gevoelens benoemen (zonder te interpreteren)
  • de behoefte uiten (en niet meteen op zoek gaan naar een strategie om ze te voldoen)
  • een verzoek formuleren om de behoeftes te voldoen (en niet een oplossing eisen)

de vier stappen worden gevolgd zowel wanneer het gaat om het uitdrukken van de eigen boodschap als om het samenvatten of herformuleren van de boodschap van de andere.

geweldloos spreken over de aanslagen

de aanslagen die op 22 maart 2016 Brussel troffen zijn een manier voor elk van ons om te testen wat dat geweld met ons doet. In mijn geval waren er verschillende fases in de loop van de dag.

  • "oh nee, een bom op de luchthaven. Ik voel me bang en verdrietig tegelijkertijd. Ik heb nood om erover te praten, om verbondenheid te voelen met andere mensen in de buurt. En dat doe ik ook, met korte zinnen en lange adempauzes."
  • "en nu is de metro aan de beurt, rond het tijdstip waarop mijn man vaak op de metro ter hoogte van het getroffen station zit. Wat ik voel is verbijstering en machteloosheid. Ik weet niet goed hoe ik dat moet uitdrukken. Ik geef mezelf de tijd om te slikken en te voelen dat ik leef."
  • "drie bommen op één dag, zoveel doden en gewonden, zo'n chaos in de stad. Dat gaat sporen nalaten. We hebben vandaag iets verloren en ik mis de onschuld die we vroeger nog konden voorwenden. Daarom voel ik verdriet. Daarom komen er tranen."

de giraf in mij was een echte hulp, ik voelde dat die woorden me hielpen in de zoektocht naar de echte betekenis van de pijn die ik binnenin voelde, naar de diepe reden van die tranen die ik verschillende keren voelde opkomen.

maar er kwamen ook wat jakhalswoorden naar boven: "wat een lafaards", "wat heeft dat nu met godsdienst te maken", "kunnen die mensen nu echt niet op een andere manier zin geven aan hun leven". Die hield ik voor mezelf. En ik voelde meteen dat het niet hielp om dat te denken, dat die woorden het drukkende gevoel in mijn borst alleen maar zwaarder maakten.

een voorbeeld uit het "gewone" leven

ik had ook een voorbeeld voorbereid uit een meer alledaagse situatie. Ook goed om even de focus te verleggen. De situatie van een koppel in de auto, de man vindt dat de vrouw te snel rijdt. Als hij de jakhals in hem aan het woord laat kan hij nogal gemakkelijk met volgende woorden komen: "maar stop daar nu eens mee, je rijdt altijd veel te snel, ik ben dat zo beu, de volgende keer rij ik". Niet super voor de sfeer, en wedden dat ook de jakhals zelf er zich niet goed bij voelt. Zijn probleem is immers niet opgelost, zeker niet als de vrouw ook eerder haar jakhalsoren heeft openstaan en vanuit die positie antwoordt. Ofwel gaat de vrouw hem negeren, "pff, denk je nu echt dat ik rekening ga houden met die agressieve praat, ik heb nog nooit een ongeval gehad". Ofwel gaat ze zich aanpassen maar komt er een ander probleem om de hoek kijken: "ho, het is al goed, ik zal trager rijden, ik was vergeten dat jij zo'n bangerik bent en dat je me niet vertrouwt".

hoe zou de giraf het gesprek starten? "Schat, ik zie dat je 140 per uur rijdt, ik voel me daar echt niet goed bij. Ik zou liever kunnen genieten van het traject. Zou je alsjeblieft iets trager kunnen rijden, dan ben ik meer op mijn gemak om met jou te praten?" (in het vet de inleidende woorden voor de 4 stappen: waarnemen – gevoelen – behoefte – verzoek). Het gaat exact over hetzelfde. De sfeer is wel helemaal anders, het resultaat ook.

als we het eerste deel van het voorbeeld hernemen ("maar stop daar nu eens mee, je rijdt altijd veel te snel, ik ben dat zo beu, de volgende keer rij ik") dan kan er ook een andere reactie op komen als de vrouw luistert met “giraf-oren” en met dezelfde ingesteldheid antwoordt: “oh, ik hoor dat je niet zo tevreden bent. Bedoel je dat je bang bent of is het iets anders?. Ook hiermee is meteen een andere toon gezet. De man kan gemakkelijker op zoek gaan naar een constructievere houding, zonder gezichtsverlies te lijden.

de uitdaging

het moeilijkste is om te merken hoe onwennig het kan zijn om

  • de vier stappen van elkaar te onderscheiden;
  • de eigen gevoelens zo juist mogelijk te benoemen;
  • te weten wat we juist nodig hebben om met onze gevoelens om te gaan (dat is meestal echt de moeilijkste stap, het is dus echt ok als dat niet meteen lukt);
  • een echte vraag te formuleren die de communicatie met de andere open laat.

daarom zijn er ook zoveel opleidingen, workshops en boeken om deze techniek aan te leren en om aan te tonen dat het werkt. Kunnen omgaan met NVC is echt een grote stap vooruit inzake positieve communicatie maar houdt tegelijk een verbetering in van de emotionele intelligentie (sneller de eigen gevoelens en behoeftes identificeren en leren uitdrukken).

wat is het ergste dat kan gebeuren?

en wat als je met een ongemakkelijk gevoel blijft zitten of meteen denkt dat het overdreven of artificieel is? Wel, dat is ok. Daar heb ik uiteraard geen controle over en ik wil er nog minder over oordelen. Ik kan wel zeggen dat het heel normaal is om een zekere weerstand te voelen als we iets horen dat een (grote) impact kan hebben op onze gewone manier van functioneren. Jakhals-gedrag maakt nu eenmaal deel uit van onze gewoontes, het is deel van onze comfortzone, vooral in stresssituaties. Dus zijn we een beetje bang: gaan we het wel kunnen veranderen, en wat als het niets oplevert, en wat als de andere raar kijkt? Als je toch voelt dat er iets in zit maar tegelijk zo’n vrees ervaart dan kan je je dit afvragen: “wat is het ergste dat kan gebeuren als ik nu mijn manier van luisteren en spreken aanpas?” Kan je het echt erger maken? Ik weet zeker van niet. Het beste dat kan gebeuren is duidelijk: communicatie die verbindt. Communicatie die de andere openstelt voor vragen, over hoe hij of zij het ook kan leren. En dan zijn we vertrokken. Dat is waar ik van droom, voor en in kappaCity. Voor en na 22 maart 2016, in Brussel en elders.

charline desmecht

leestip

ik vond een heel toegankelijke samenvatting van de NVC-methode in het boek van Serena Rust dat oorspronkelijk in het Duits is geschreven en dat ik in het Frans heb gelezen onder de titel “Quand la girafe dans avec le chacal. Les quatre temps de la Communication NonViolente”.

zielsverwanten

wat het verschil maakt in deze communicatietechniek komt ook bij anderen aan bod. Zo herken je de ingesteldheid die verwacht wordt bij de vier inzichten of akkoorden van de Tolteken die samengevat worden door Don Miguel Ruiz: “be impeccable with your word”, “don’t make assumptions”, “don’t take it personnally”, “always do your best”. Een story hierover volgt nog.

ik schreef zelf ook al een story over actief luisteren, en verwees daar naar het boek van Adele Faber en Elaine Mazlish, How to talk so kids listen and how to listen so kids talk en naar Dr. Thomas Gordon. Actief luisteren en NVC zijn in elk geval ideale aanvullingen die naadloos in elkaar overlopen.


looking for something else?

ask your questions

contact